Ülkelerin Gerçek Boyutlarını Gösteren İnteraktif Harita

1
2437

“Şimdiye kadar bildiklerimiz yalanmış!” diyebileceğimiz cinsten bir konuyla karşınızdayız! Gelin ülkelerin “gerçek boyutları”na hep beraber göz atalım!

Küçükken ya da şu anda olsun her birimiz coğrafya dersinde projeksiyon türlerini görmüştür. Yani haritalandırma şekilleri. Şimdiye kadar yapılmış haritalandırma türlerinin hiçbiri kusursuz değildir. Bazılarının ufak bazılarının büyük hataları vardır. Bunun sebebi ise Dünya’mızın kendine has Geoit adı verilen bir şekli olmasıdır. Ne tam bir dairedir, ne tam bir elipstir. Bu yüzdendir ki Dünya’nın şeklini 2 boyutlu kağıda aktarmak bir hayli zordur.

geoid

 

Şimdiye kadar gördüğümüz çoğu harita Merkator Projeksiyon yöntemiyle yapılmıştır ve bu yöntem 1569 yılında ortaya çıkmıştır. Bu yöntemde, ekvator kısmındaki ülkeler olduğundan daha küçük; kutup bölgelerindeki ülkeler ise olduğundan daha büyük gözüküyor. Çünkü ekvator ve kutuplar harita üzerinde boyut bakımından orantılı değil. Örneğin Güney Kutbundaki Alaska olduğundan daha büyük gözükürken, Ekvatordaki Endonezya olduğundan daha küçük görünüyor.

fmp
1569 yılında çıkarılan ilk merkator Dünya haritası.

Sanki bu soru sizin de içinizden geçiyor: Hatasız bir harita yapmak mümkün mü?

2 boyutlu bir kağıt üzerine hatasız bir Dünya haritası çizmek mümkün değil. Ayrıca tek sorun boyut ya da oran da değil. Haritalarda ülkelerin sahip olduğu fiziki özelliklerin bir miktarı tam olarak yansıtılamaz.

  • Haritalar kuş bakışı çizilir. Dolayısıyla yukarıdan yapılan gözlemler sonucu çizilen haritalarda yükseltilerin sebep olduğu eğimler tam olarak belirtilemez.
  • Haritaları ortaya çıkarırken ölçeklendirme yapılır. Örneğin İstanbul ilini gerçek boyutlarıyla kâğıda dökmek imkansız olduğundan ölçekler büyütülerek harita üzerindeki İstanbul küçültülür. Bu da bazı fiziki özelliklerin harita üzerinde yok olmasını kaçınılmaz hâle getirir.

Yani buradan anlayacağımız kadarıyla oran sorunu halledilse bile “tamamen” hatasız bir harita çizmek mümkün değil.

Ancak bilgisayar ortamında 3 boyutlu haritalar yapılabilir. Bunlar da hata oranını büyük oranda azaltacaktır.

Haritalandırma alanında başka bir örnek uzaydan verilebilir. Uzay temalı haritalar da 2 boyutlu kâğıtlara aktarıldıklarında hatalarla karşılaşılır. Güneş Sistemimizin haritası buna örnektir. Hatta Alex Gorosh ve Wylie Overstreet doğru ölçeklendirmeyi yakalamak için çölün ortasında bilyeler ile Güneş Sistemini haritalandırmışlardır.

desert

Şunu da inkâr edemeyiz ki, haritalar hangi yönteme göre çıkartılırsa çıkartılsın bizlere bir çok fayda sağlıyor. En basit örnekte kocaman Dünya’yı tek bir kağıt üzerinde görebiliyoruz. Bu haritalar üzerinde deniz seferleri düzenleniyor, seyahatler planlanıyor ve çok daha fazlasına imkân tanınıyor.

world2

Asıl konumuza dönecek olursak, The True Size adında bir internet sitesi size 2 boyutlu haritada ölçeklendirme yapma seçeneği sunuyor. Yani bu da demek oluyor ki istediğiniz ülkeyi seçerek o ülkeyi haritanın başka yerlerine sürükleyebilir ve “Eğer o ülke orada olsaydı haritada nasıl görünürdü?” sorusuna yanıtınızı bulabilirsiniz. Ayrıca ülkelerin büyüklüklerini de karşılaştırabilirsiniz.

The True Size Map, Google Haritalar üzerine kurulu bir sistem. Ülkeler tek tek çok detaylı olmayan sınırlarla belirlenmiş ve seçtiğiniz ülke de bu belirlenen sınırlar çerçevesinde renkli bir hâl alıyor. Birden fazla ülkeyi seçebilir, istediğiniz yere sürükleyebilir, daha sonra “Clear Map” seçeneğiyle seçtiklerinizi sıfırlayabilirsiniz. Gelin bazı örneklere birlikte göz atalım.

Türkiye

Biz hemen ülkemizin konumunu değiştirerek denedik ve şaşırtıcı sonuçlar elde ettik.

US

Öncelikle Amerika Birleşik Devletleri ile karşılaştırınca Doğu sahilinin yarısından fazlasını kaplıyor.

spain

Avrupa’ya dönecek olursak; Portekiz ve İspanya’nın neredeyse tamamını ve Fransa’nın da yarısını kaplıyor.

rus

Dünya’nın yüzölçümü en büyük ülkesi olan Rusya’nın ise ancak küçük bir bölmünü kapladığını itiraf etmek gerek.

grön

Grönland bize hep büyük gözüküyordu. Meğerse harita yüzündenmiş! İşte Türkiye-Grönland karşılaştırması.

colombia

Güney Amerika’nın Kuzey sahillerine tam oturdu diyebiliriz!

CN

Çin ile karşılaştırınca da büyük fark ortaya çıkıyor.

alaska

Son olarak da Antartika ile karşılaştıralım dedik. Eh Antartika’nın gerçek büyüklüğü de bu değil ama Türkiye orada olsaydı böyle görünürmüş.

Antarika

Hazır Antartika demişken ona da bir göz atalım. Ekvatordaki Antartika boyutu ile Kutuptaki Antartika’nın boyut farkı tahmin ettiğimizden de çok.

antartica

Rusya

Dünya’nın en büyük yüzölçümüne sahip dediğimiz ülkeyi es geçmeden olmazdı herhalde.

russia

Washington ve Montana eyaletleri hariç A.B.D’yi tamamen kaplıyor diyebiliriz.

1rusya

Afrika’ya kıyasla da küçük sayılmaz.

Çin

CN1

Rusya ile karşılaştırılınca neredeyse yarısını kapladığı görülüyor.

CN2

A.B.D’yi ise tamamen kaplıyor diyebiliriz.

Amerika Birleşik Devletleri

Amerika dedik durduk şimdi de onun yerini oynatma vakti.

US1

Afrika’nın 1/3’ini ancak kaplayabiliyor.

europa

İlk bakışta Kuzey Avrupa’yı kaplamasa da Asya’da kalan toprakları Kuzey Avrupa’ya eklersek Avrupa’yı tamamen kaplayabileceği görülüyor.

Grönland

Antartika nasibini aldı şimdi sıra Grönland’de.

greenland

İşte karşınızda Arap Yarımadası’ndan daha ufak Grönland!

greenland2

Afrika ile kıyaslanınca da haritadaki kadar büyük olmadığı her hâlinden belli oluyor.

Siz de istediğiniz tüm ülkeleri kıyaslayabilir hatta Türkiye’yi Avrupa’da güzel bir yere oturtmayı deneyebilirsiniz!

Turkey

Siz de fazlasıyla şaşırdınız mı?

1 YORUM

YORUM YAP

Yorumunuzu giriniz
İsminizi giriniz